THỐNG KÊ TRUY CẬP
Số người đang online: 25
Số lượt truy cập: 3833894
QUANG CÁO
Những giải pháp để nâng cao chất lượng đọc đúng và diễn cảm cho học sinh lớp 5 23/10/2018 9:10:07 SA
Nếu nói rằng: Tiểu học là bậc học nền tảng cho tất cả các cấp học khác, thì cũng phải nói rằng: Tiếng Việt là môn học khởi đầu làm nền tảng cho tất cả các môn học khác. Ở Tiểu học, có đọc viết được, các em mới hiểu các vấn đề khác như tự nhiên xã hội, thủ công… Phân môn tập đọc trong chương trình Tiếng Việt ở Tiểu học là chìa khoá, là phương tiện để giúp học sinh tiểu học tiếp xúc với kho tàng kiến thức

Rèn đọc đúng cho học sinh trong giờ tập đọc:(chú trọng phát âm đúng):

* Rèn đọc đúng.

+ Tôi phải nói đến tiêu chí cường độ tư thế khi đọc, tức là rèn đọc to, đọc dàng hoàng. Cho học sinh biết khi mình đọc thành tiếng là người đọc có thể đọc cho mình hoặc cho người khác hoặc cho cả hai người. Đọc và phát biểu trong lớp là hai hình thức giao tiếp giúp cho các em có sự tự tin cần thiết. Khi đọc thành tiếng các em phải tính đến người nghe. Đọc không phải chỉ cho mình, cô giáo mà để cho tất cả các bạn cùng nghe nên cần đọc đủ lớn để cho tất cả người này nghe rõ. Nhưng  hoàn toàn không có nghĩa là đọc quá to hoặc gào lên. Đối với học sinh đọc quá nhỏ “lí nhí” giáo viên cần rèn cho học sinh đọc to. Giáo viên nên cho học sinh đứng trên bảng để đối diện với những người nghe. Tư thế phải vừa đàng hoàng, vừa thoải mái. Sách phải được mở rộng và cầm bằng hai tay.

+ Đọc thành tiếng là sự tái hiện chữ viết của bài đọc thành âm thanh một cách chính xác, không có lỗi, đọc không thừa, không sót từng âm, vần, tiếng. Đọc đúng là đọc to, lưu loát, phát âm đúng, ngắt nghỉ giọng đúng chỗ trong từng câu, từng đoạn ở dấu câu, ở các cụm từ; ngắt nhịp đúng ở các câu thơ; nắm được nội dung, ý nghĩa của bài đọc.

   Trước khi học bài tập đọc, tôi dặn học sinh đọc nhiều lần ở nhà cho trôi chảy. Sau đó đánh dấu vào các tiếng, các từ có âm, vần và dấu thanh dễ lẫn khó phát âm. Chuẩn bị trước phần câu hỏi, tìm hiểu nội dung bài trong sách giáo khoa, đề ra các yêu cầu phù hợp với từng đối tượng học sinh.   Vì vậy khi học sinh luyện đọc tôi tạo được trong lớp một không khí thoải mái để học sinh dễ trực cảm với bài văn,

bài thơ có tâm trạng chờ đợi và chú ý nghe giáo viên đọc và cũng từ đó các em có thể học tập và bắt chước thầy.

   Muốn học sinh đọc đúng, đọc ngắt giọng, nhấn giọng dẫn đến đọc diễn cảm người giáo viên phải giúp các em phát âm chuẩn , đọc đúng loại câu, đúng ngữ điệu câu. Giúp các em tự hiểu nội dung bài, xác định đúng loại câu, ngữ điệu, giúp các em phải biết đặt mình vào vị trí của nhân vật, của tác giả. Ngoài ra còn phải biết cách tổ chức một giờ học nhẹ nhàng, sinh động. Xây dựng phong trào thi đua đọc đúng, đọc hay, ngoài ra kết hợp với việc rèn đọc trong tất cả các môn học khác giúp các em tích cực hoá việc học môn Tiếng Việt. Quy trình dạy tập đọc theo hướng đổi mới của lớp 5  như chúng ta đều nắm được gồm các bước chính sau:

               + Luyện đọc đúng

               + Tìm hiểu nội dung

               + Luyện đọc nâng cao ( rèn đọc hay, đọc diễn cảm)

      Chính vì vậy khi dạy Tập đọc chúng ta phải chú ý quan tâm đến tất cả các đối tượng học sinh trong lớp mình và khi dạy học chúng ta phải phụ thuộc vào trình độ của học sinh, phải hướng dẫn cho các em đọc đúng, phát âm chuẩn. Nếu học sinh đọc chưa tốt, đọc còn ngọng, sai và ấp úng thì giáo viên phải dừng lại ở bước 1 là luyện đọc đúng. Nếu học sinh đọc đúng, đọc tốt rồi thì giáo viên dành cho luyện đọc nâng cao ( bước 3). Động viên các em và giao nhiệm vụ cho cả lớp cùng giúp bạn bằng cách không trêu ghẹo, đùa mà tạo cơ hội cho bạn sửa chữa.

                   HUE51.png

Vì vậy để sửa cho các em đọc đúng người giáo viên phải kiên trì liên tục và có hệ thống. Để thực hiện tốt yêu cầu luyện đọc đúng, trước khi lên lớp tôi phải dự tính những lỗi học sinh có thể mắc phải do lỗi phát âm phương ngữ mà học sinh dân tộc thường mắc phải hơn. Vì vậy tôi luôn chuẩn bị tốt bài trước khi lên lớp. Đầu tiên tôi đọc mẫu thật tốt hoặc có thể gọi một học sinh có giọng đọc tốt, phát âm chuẩn đọc mẫu cho cả lớp nghe, cuối cùng cho học sinh cá nhân đọc tiếng, từ khó. Đối với cách ngắt nghỉ câu dài, tôi cũng hướng dẫn tương tự như đọc đúng âm, tiếng, từ. Ngoài ra tôi còn sắp xếp những em đọc tốt và những em đọc chưa được tốt ngồi xen kẽ với nhau để tạo diều kiện cho các em có sự giao tiếp giúp đỡ nhau, sửa sai cho nhau khi đọc bài.

      Ngoài việc sửa lỗi trong mỗi tiết Tập đọc và các môn học khác, thì cuối mỗi buổi học tôi còn giao những bài tập đọc nhỏ để học sinh tự luyện đọc ở nhà và về nhà đọc trước bài của ngày hôm sau. Hàng ngày kiểm tra về cách đọc của học sinh và nhận xét. Qúa trình này tôi thực hiện thường xuyên và luôn khuyến khích các em.

 - Ngoài hình thức trên giáo viên còn ghi các từ khó luyện đọc bằng phấn màu lên bảng (Bảng phụ) Chỉ ghi phấn màu bằng các phụ âm, vần khó trong các từ luyện đọc để các em được nhìn (bằng mắt) được tập phát âm (bằng miệng), được nghe (bằng tai) và có thể được viết (bằng tay) vào bảng con. Có như vậy các em sẽ nhớ lâu hơn và đọc đúng hơn.

                 HUE52.png

  Trong tiết dạy tôi đã đặc biệt chú trọng đối tượng học sinh chưa hoàn thànhhoàn thành. Trong hoạt động đọc theo nhóm bàn, học sinh hoàn thành tốt luôn được giao nhiệm vụ lắng nghe bạn đọc và giúp bạn phát âm lại cho đúng; rồi đọc cho bạn nghe câu, đoạn khó (những em đọc tốt và những em đọc chưa được tốt ) để giúp đỡ học tập). Tôi tổ chức tốt thi đua các đôi bạn cùng tiến).

Với đối tượng học sinh phát âm lỗi nhiều tôi thường vận dụng tối đa khả năng giúp bạn của học sinh đọc tốt và những em đọc chưa tốt; kịp thời giúp đỡ và khen ngợi các em khi các em có tiến bộ. Tôi thường dạy theo quy trình sau :

-  1HS đọc tốt đọc mẫu, hoặc GV đọc mẫu

-  HS đọc thành tiếng nối tiếp từng đoạn văn (khổ thơ hoặc đoạn đọc) 2-3 lần (tùy từng nội dung bài đọc cụ thể) - Giáo viên hướng dẫn phát âm đúng, nắm nghĩa của từ khó, từ lạ, (chú ý các lỗi phổ biến của học sinh).

HUE53.png 

-  Học sinh luyện đọc theo cặp – Các em đọc theo nhóm hiệu quả hơn bởi tác động của đối tượng học sinh đọc tốt đến với bạn của mình sát sao hơn. Đây cũng là khâu giáo viên dành thời gian quan tâm đến đối tượng học sinh đọc chưa tốt nhiều hơn. Tôi đến tận nơi động viên, hướng dẫn các em phát âm bằng cách giải nghĩa một số từ, giáo viên phát âm rồi mô tả cách phát âm để học sinh hiểu và làm theo. . Khi truyền thụ kiến thức cho học sinh, tôi luôn bám sát yêu cầu của từng bài đọc, tuỳ từng đối tượng học sinh để đặt ra yêu cầu cho các em, làm sao cuối mỗi tiết dạy học sinh phải nắm được nội dung bài, thể hiện kĩ năng đọc của mình tốt hơn.

*Cách sửa đọc sai dấu thanh cho học sinh:

+ Đọc đúng dấu thanh.

Học sinh tiểu học vẫn còn có em chưa phát âm đúng, đọc đúng dấu thanh do nhiều yếu tố mang lại. Trong đó có yếu tố do đặc điểm khu vực vùng miền mà các em sinh sống. Các em còn phát âm sai ở dấu thanh như  thanh ngã (~) phát thành thanh sắc (') như tiếng “mỡ” thành “mớ”... là sai nghĩa của câu.

* Các thanh thường mắc lỗi, như: “thanh nặng/ thanhhỏi/ thanh ngã ” ; “ thanh ngã/ thanh sắc”; “thanh huyền/thanh nặng” vv………

Tôi thường lên kế hoạch sửa lỗi phát âm cho các em theo từng dạng lỗi dựa theo lỗi các dấu thanh là chủ yếu, kết hợp sửa lỗi về âm đầu, vần và các lỗi khác.

Khác với học sinh các vùng miền của người Kinh thường đọc sai âm đầu, vần thì các em học sinh dân tộc Vân Kiều  lỗi phát âm về dấu thanh là chủ yếu. Các em đọc không có một “quy tắc”, “quy ước” nào nên khó quy hoạch vùng lỗi hay phân loại rạch ròi các dạng lỗi.

Tôi nhận thấy các em phát âm sai lỗi .Trước hết tôi cho các em tự nhận ra lỗi và nêu khó khăn khi đọc. Kết hợp những phát hiện lỗi, đánh giá nguyên nhân khách quan và chủ quan để tôi lựa chọn cách hướng dẫn các em đọc. Đọc chậm là do các em chưa chăm, chưa chịu khó đọc sách; khả năng đọc lướt còn yếu. Tôi chọn lỗi phổ biến nhất để sửa cho các em .Tôi yêu cầu các em tự đọc lại, nếu còn từ nào đọc chưa đúng tôi hướng dẫn đọc lại, kết hợp giải thích nghĩa và mô tả cách phát âm, và thường kèm thêm ngoài tiết học.

  Nếu như trong một tiết dạy thời gian không cho phép sửa hết lỗi cùng một lúc, hơn nữa các em cũng không thể tiếp thu ngay hết được. Tôi lên kế hoạch sửa lỗi cho các em theo dấu thanh. Ví dụ : cứ một tuần tôi chú trọng một dạng lỗi là sai về dấu hỏi, hai tuần tiếp lại chú trọng sai về dấu ngã, … cứ như thế hết vòng rồi lặp lại vòng khác để các em không quên. Tuy nhiên không thể bỏ qua các dạng lỗi khác trong tiết dạy mà kết hợp chọn một số lỗi để hướng dẫn sửa lỗi cho các em. . Trong bước luyện đọc đúng, cách hướng dẫn phát âm đúng đều như nhau. Còn ở bước luyện đọc diễn cảm thì mỗi loại văn bản, cách hướng dẫn đọc khác nhau,

- Kết thúc bước luyện đọc, giáo viên đọc mẫu toàn bài, học sinh lắng nghe.

Trong mỗi tiết tập đọc tôi dạy, việc phát hiện lỗi phát âm của bạn, giáo viên cần hướng dẫn các em đưa ra lời nhận xét tế nhị làm sao cho các bạn không mất đi sự tự tin. Sự tập trung học tập của học sinh dân tộc Vân Kiều chưa cao nên tôi thường tổ chức thi đua hái hoa bằng trả lời miệng những câu hỏi dễ để HS còn chậm  cũng tham gia trả lời tốt giúp các em tự tin vào bản thân để tiếp tục có hứng thú học tập. Khi luyện đọc đúng cũng như luyện đọc diễn cảm, hệ thống câu hỏi hay lệnh bài tập tôi đưa ra luôn có mức độ theo nhóm năng lực của học sinh mà tôi phân loại ở trên. Tôi yêu cầu các em nhận xét theo tiêu chí về các dạng lỗi (đối với từng bước luyện đọc, tôi chú ý rèn từng đối tượng học sinh cụ thể).

*  Luyện đọc ngắt giọng

      Qua điều tra thực tế tôi thấy ở học sinh lớp 5  chưa biết cách đọc ngắt giọng. Để học sinh biết ngắt giọng trong khi đọc, trước hết phải hướng dẫn các em đọc đúng. Từ việc đọc đúng đó sẽ hướng dẫn các em đọc đúng  cách ngắt giọng. Muốn đạt được điều đó, tôi giúp học sinh  biết ngắt hơi sau các dấu phẩy, nghỉ hơi sau các dấu chấm. Đối với các câu dài cần phải dựa vào nghĩa và quan hệ ngữ pháp tách câu thành các ý nhỏ để ngắt hơi cho dễ đọc( kí hiệu ngắt ( / ), nghỉ ( // ),) Bước đầu tuy có khó khăn, song đến giữa kì I một số học sinh lớp tôi đã có thể tự ngắt hơi ở các câu văn dài. Đối với những bài văn xuôi khi đọc ngoài việc tìm những dấu câu đặc biệt (câu hỏi, câu cảm), tôi còn chú trọng cách nghỉ hơi ở dấu chấm, ngắt hơi ở chấm phẩy, dấu hai chấm. Đặc biệt phải biết ngắt hơi ở chỗ không có dấu câu nhưng đó là chỗ tách ý cần phải dựa vào nghĩa và quan hệ ngữ pháp giữa các tiếng, từ để ngắt hơi cho đúng. Khi đọc tuyệt đối không được tách từ ra làm hai, không tách từ chỉ loại với danh từ nó đi kèm  theo.

   * Luyện đọc nhấn giọng

      Qua việc giảng dạy và thức tế trên lớp để giúp  học sinh đọc diễn cảm, đọc nhấn giọng người giáo viên cần phải thực hiện các nội dung sau:

      Chuẩn bị kĩ cho việc dạy nhấn giọng

      Tìm hiểu kĩ nội dung bài dạy để hiểu rõ và cảm thụ sâu sắc bài, giúp học sinh đọc có hiệu quả hơn.

Bài tập đọc trong sách giáo khoa tôi ghi vắn tắt cách đọc, cách ngắt nhịp, cách nhấn giọng, sắc thái tình cảm đọc.

          Cần đọc đúng, ngắt đúng, phát âm chuẩn ở các tiếng, từ đã gạch chân. Có như vậy mới biểu đạt được trạng thái cảm xúc của tác giả.

   Trong sách Tiếng Việt lớp 5 có rất nhiều bài thơ thuộc thể thơ 5 chữ. Nên việc luyện đọc thể thơ này cũng rất cần thiết.

- Việc đọc đúng và phát âm chuẩn, đọc diễn cảm thường gắn liền với ngữ điệu nên tôi thường dùng cử chỉ, nét mặt, để làm tăng thêm tính gợi cảm của câu văn thân mật, vui vẻ, ngạc nhiên, căm giận.

- Trong từng bài  tôi dự tính những lỗi học sinh sẽ mắc, giọng đọc cả bài, đoạn cần nhấn mạnh, tốc độ đọc.

          Trong khâu luyện đọc tôi tiến hành theo hai bước:

          Luyện đọc theo câu, đoạn: Khi hướng dẫn học sinh tìm hiểu các câu, đoạn tôi tiến hành cho học sinh đọc ngay, điều này có tác dụng hình thành cách  đọc diễn cảm sát với nội dung bài vừa đề cập. Với những câu đoạn khó, giáo viên cần gợi ý cho học sinh xác định đọc câu, đoạn văn đó và yêu cầu học sinh đọc diễn cảm .

  + Đọc toàn bài - đây là bước thực hiện sau khi học sinh đã đọc theo từng đoạn.Đọc toàn bài giúp học sinh cảm thụ một cách tổng thể sắc thái của nội dung tác phẩm. ở bước này giáo viên cần động viên khuyến khích cách đọc biểu lộ tình cảm riêng,tích cực trong đổi mới phương pháp giáo dục dạy học.

    Ngoài những biện pháp trên người giáo viên có thể kết hợp nội dung luyện đọc lồng ghép với trò chơi như: Thả thơ, truyền điện, chạy tiếp sức

* Luyện  đọc diễn cảm

      Muốn rèn cho các em đọc  đọc diễn cảm thì trước hết phải rèn cho các em đọc đúng, đọc ngắt giọng và nhấn giọng đã. Đọc diễn cảm là đọc văn bản sao cho giọng điệu phù hợp với tình huống miêu tả trong văn bản, thể hiện được tình cảm, thái độ, đặc điểm của nhân vật hay tình cảm, thái độ của tác giả đối với nhân vật và nội dung miêu tả trong văn bản. Đọc diễn cảm là việc đọc thể hiện kĩ năng làm chủ ngữ điệu, chỗ ngừng giọng, cường độ giọng… để thể hiện đúng tư tưởng, tình cảm mà tác giả đã gửi gắm trong bài đọc, đồng thời thể hiện được sự thông hiểu, cảm thụ của người đọc qua bài đọc: để đọc diễn cảm thì người đọc phải làm chủ được tốc độ đọc, chỗ ngắt giọng, biết nhấn giọng ở những từ ngữ gợi cảm, gợi tả, biết đọc đúng ngữ điệu khi gặp câu hỏi, câu cảm.

      - Biết thể hiện ngữ điệu( Sự thay đổi cao độ,  cường độ của giọng đọc) phù hợp với từng loại câu ( câu kể, câu hỏi, câu cảm, câu khiến).

      - Biết đọc giọng phân biệt lời kể của tác giả và lời nhân vật.

      - Biết đọc phân biệt lời của của các nhân vật.

      Vì vậy khi học sinh luyện đọc giáo viên phải tạo được trong lớp một không khí thoải mái để học sinh dễ trực cảm với bài văn, bài thơ có tâm trạng chờ đợi và chú ý nghe giáo viên đọc và cũng từ đó các em có thể học tập và bắt chước theo.

-Trong khi rèn đọc đúng và đọc diễn cảm tôi thường xuyên chú ý đến:

- Những học sinh rụt rè nhút nhát, tôi thường xuyên khuyến khích không gắt gỏng để các em luống cuống.

- Đối với học sinh nghịch ngợm phân tán tư tưởng, không chú ý đến tiết học, tôi thường để ý thỉnh thoảng chỉ định các em đọc tiếp và uốn nắn.

- Đối với học sinh đọc còn chậm sai lỗi, ngoài việc hướng dẫn đọc dứt khoát từng từ, cụm từ, với câu dài cho học sinh ngắt hơi đúng chủ đề, ra yêu cầu rèn đọc ở nhà, kiểm tra lại những yêu cầu đã đề ra đối với học sinh, việc này phải được tiến hành thường xuyên không được ngắt quãng.

  Hướng dẫn học sinh cảm thụ văn học, đọc và cảm thụ là hai khâu có quan hệ mật thiết với nhau . Cảm thụ tốt giúp cho việc đọc của học sinh tốt hơn. Tuy nhiên , đối với học sinh lớp 5 đọc đúng, đọc diễn cảm chưa cao nên việc đọc đúng của học sinh cần chú trọng hơn.  Khi học sinh đã đọc chuẩn, nhanh thì trong mỗi tiết học tôi không cảm thụ thay học sinh, mà khêu gợi vốn hiểu biết sẵn có của học sinh phát huy tư tưởng của các em để tái hiện được bức tranh mà tác giả vẽ lên bằng ngôn ngữ sinh động.  Với những câu hỏi trên cùng với những câu hỏi gợi ý nội dung bài học sinh sẽ tìm ra cách đọc thích hợp để diễn tả được lòng dũng cảm tinh thần quyết thắng của con người phải thông minh, giàu nghị lực để làm chủ thiên nhiên, bảo vệ cuộc sống bình yên. Bên cạnh đó một trong những biện pháp để bồi dưỡng học sinh cảm thụ văn học cho học sinh. Để hướng tới đọc diễn cảm có sáng tạo, khi giảng bài trên lớp  giáo viên cần hướng dẫn luyện đọc diễn cảm. Tuy nhiên chính nội dung này đã quy định ngữ điệu của nó, nên không thể áp đặt sẵn giọng đọc của bài. Ngược lại điều này phải kết hợp luôn tự nhiên của học sinh đưa ra sau khi hiểu sâu sắc và biết diễn đạt dưới sự  hướng dẫn của cô giáo.

          Việc đọc đúng và phát âm chuẩn, đọc diễn cảm thường gắn liền với ngữ điệu nên tôi thường dùng cử chỉ, nét mặt, để làm tăng thêm tính gợi cảm của câu văn thân mật, vui vẻ, ngạc nhiên, căm giận.

Hướng dẫn học sinh đọc đúng ngữ điệu.

- Đọc đúng ngữ điệu bao gồm lên giọng, xuống giọng, nhấn giọng, chuyển giọng, ngắt hơi, cường độ và cả trường độ của giọng đọc... Như vậy đọc đúng ngữ điệu là đúng về ý nghĩa, nội dung của từ, câu, đoạn... đúng phong cách và chức năng của văn bản các em đọc thế nào để người nghe thấy được cái hay, cái đẹp của nội dung và nghệ thuật của bài đọc. Đọc đúng ngữ điệu là thể hiện hài hòa về âm hưởng của bài đọc. Nó có giá trị lớn để bộc lộ cảm xúc, và vậy đọc đúng ngữ điệu rất quan trọng, giúp học sinh bước đầu thâm nhập vào văn bản, làm việc với văn bản.Chính vì thế để rèn kỹ năng đọc “Diễn cảm” cho học sinh, giáo viên cần chú ý rèn luyện cho học sinh đọc đúng ngữ điệu. Chẳng hạn khi học sinh đọc giáo viên hướng dẫn cụ thể, từng thể loại như sau:

Như vậy, để rèn luyện kỹ năng đọc “diễn cảm” cho học sinh, chúng ta ngoài việc rèn đọc đúng âm, vần và đọc cần đúng ngữ điệu... của các bài văn, thơ. Bên cạnh đó, chúng ta cần rèn cho học sinh biết đọc hiểu.

Trên đây là một vài kinh nghiệm mà bản thân tôi đã đúc kết được trong suốt quá trình giảng dạy môn tập đọc.


Nguyễn Thị Kim Huệ

HỖ TRỢ TRỰC TUYẾN
Võ Đức Liến
Võ Đức Liến
Hiệu trưởng - 0886167667
Ngô Quốc Phương
Ngô Quốc Phương
Admin- 0383306510
ĐĂNG NHẬP

Tên đăng nhập
Mật khẩu
HÌNH ẢNH
LIÊN KẾT WEBSITE


TRƯỜNG TH VÀ THCS NGÂN THỦY - HUYỆN LỆ THỦY - TỈNH QUẢNG BÌNH
Điện thoại: 052.2465985 * Email: nganthuy@lethuy.edu.vn